Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi, 8.1.1992 tarihinde hizmete girmiştir. Hastanemizde yılda ortalama 20.000 (yirmi bin) bebek doğmaktadır. Ortalama 4000 (dört bin) bebek, değişik sebeplerle yoğun bakım ünitesine yatırılmaktadır. Ünitemiz, 13 ventilatör ve değişik özelliklerde 65 yatak (küvöz, raydan vb.) ile hizmet vermektedir.

Yenidoğan takip polikliniği 2003 yılı Ekim ayında hizmete girmiştir. Hastanemizde doğan her bebek ve Yenidoğan Yoğun Bakım Servisi’nden taburcu olan bebekler, yenidoğan döneminde polikliniğimize kontrole çağrılmaktadır. Polikliniğimizde, TSH tarama testi yapılmaktadır. Ünitemizde bir yenidoğan uzmanı (şef), 8 çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı, 52 ebe-hemşire, 13 yardımcı sağlık personeli çalışmaktadır.

Uz Dr Erden Sipahi: AÜTF’den mezun olduktan sonra uzmanlığını SSK Ankara Hastanesi’nden aldı. Rize ili Çayeli ilçesinde bir süre çalıştıktan sonra 1998 yılından bu yana hastanemizde çalışmaktadır.

Uz Dr E Derya Potur: deryapotur@msn.com İlk, orta ve lise eğitimini Ankara’da tamamladı. AÜTF’den mezun olduktan sonra uzmanlığını Samsun 19 Mayıs Üniversitesi’nden aldı. Kastamonu ili Tosya ilçesinde mecburi hizmetini tamamladı. 2001 yılından bu yana hastanemizde çalışmaktadır.

Uz Dr Rukiye Pınar: İlk, orta ve lise eğitimini Sivas’ta tamamladı. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, aynı üniversiteden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını aldı. 2004 yılından bu yana hastanemizde çalışmaktadır.

Uz Dr Handan Yaşar: drhandanyasar@hotmail.com Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra, uzmanlığını Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesinden aldı. Bandırma Devlet Hastanesi’ndeki görevinden sonra, 2004 yılından bu yana hastanemizde çalışmaktadır.

Çocuk Kardiyoloji Uzmanı Dr Nahide Altuğ: Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni bitirdikten sonra aynı üniversiteden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları uzmanlığını aldı. AÜTF’de Çocuk Kardiyoloji üst ihtisasını tamamladı. İtalya Messina Üniversitesi’nde çocuk hastalıkları ve North Carolina-Duke Üniversitesi’nde çocuk kardiyoloji ve fetal EKO eğitimi aldı. 2004 yılından bu yana hastanemizde çalışmaktadır.

1. Çocuk Kardiyoloji ünitesinin açılması
2. Yatak kapasitesinin %50 artırılması
3. TSH taramasının devamı

Bunları unutmayın :

Bu tür ölümlere karşı alınacak başlıca önlemler ise şunlar:

* Hamilelik esnasında rutin doktor kontrollerinizi aksatmayın, beslenmenize dikkat edin.
* Bebeğinizi mümkün olduğunca anne sütüyle besleyin.
* Bebeğinizi sırtüstü ve sert zeminde yatırın.
* Çarşafı gergin ve temiz, çarşaf kıvrımları da sıkıca kapalı olsun.
* Uykuda bebeğinizin başını örtmeyin.
* Yatağına şilte, oyuncak vs. koymayın.
* Bebeğinizin yatak odasını uygun ısıda tutun.
* Bebeğinizin doktor kontrollerini aksatmayın. Olağandışı belirtiler gördüğünüzde mutlaka doktora danışın.
* Bebeğinizin bulunduğu ortamda sigara içmeyin.
* Bebeğinizin bulunduğu odayı sık sık havalandırın.

Anne sütünün başka hiçbir besin maddesinde bulunmayan üstünlükleri vardır. Kısaca bunlara değinelim.

• Bebek için ideal bileşime sahiptir. Bebeğin ilk aylarda tüm ihtiyaçlarını karşılayacak özelliğe sahiptir. •
 Sterildir yani mikrop içermez.
• Sindirimi bebek için en kolay besin maddesidir.
• Her zaman en uygun sıcaklık olan beden ısısındadır.
• Her zaman taze ve içilmeye hazır haldedir.
• Bir bedel karşılığı temin edilmez, bedavadır.
• Anne memesini emmek bebeğe anneye temas etmeyi sağlayarak ruhsal iletişimine yarar sağlar.
• İçersinde ancak insanlarda bulunan bazı özel yapıda immunglobin gibi maddeler bulunur. Bunlar bir çok hastalığa karşı koruyucu rol oynar.
• Anne sütü ile beslenen bebeklerde pişik ve benzeri cilt sorunları ile bir çok enfeksiyon daha az görülür.
• Bebeğin beslenmesi için başka biberon vb. araçlar gerekli değildir. Dolayısıyla bunlardan kaynaklanan sorunlardan yoksundur.

Bilinmelidir ki teknolojinin bugün ulaştığı yerde bile anne sütüne eşdeğer bir besin maddesi üretebilmek mümkün değildir. Bu amaçla yapılan besin maddeleri ancak anne sütü ile beslenmenin imkansız veya yetersiz olduğu durumlarda gündeme gelebilir. Bunlar teknolojinin olanakları kullanarak inek sütünün yapısı değiştirilmek ve bazı eklemeler ile anne sütüne benzetilmeye çalışılmış ürünlerdir. Ayni özellikleri taşımazlar. Fakat anne sütü yerine kullanılmaya en uygun besin maddeleridir.

Bebeğini emzirmek annenin sağlığı ve ruhsal gelişimi için son derece yararlıdır. Meme dokusunun bir çok hastalığı emzirmeyen kadınlarda daha sık olarak ortaya çıkmaktadır. Doğumu izleyen saatlerde emzirmekle salınan bazı hormonlar anne rahminin kasılmasını sağlayarak doğum sonrası iyileşmeyi hızlandırır.

Tensel temasın anne üzerinde de olumlu etkileri bulunuyor. Bebeğin okşanması ve dokunma sırasında annenin rahatlamasını ve anne sütünün artmasını sağlayan "prolaktin hormonunun" salgılanmasını artırıyor. Ayrıca anne-bebek arasındaki bağı güçlendiriyor. Kısacası bebeğe sevgi ve şevkatle dokunma onun gelişimine büyük katkıda bulunuyor. Temel olarak bebeğin bedensel ve ruhsal gelişimini olumlu yönde etkileyen bir etkinlik olan masaj bebeğin yaşam kalitesini artırıyor, anne ile iletişimini geliştiriyor, kas koordinasyonunun gelişimine katkı sağlıyor, dolaşım, solunum ve sindirim sisteminin düzenlenmesine ve uyumasına yardımcı oluyor, hareketliliğini artırıyor. Bağışıklık sistemini güçlendiriyor ve daha uzun süre anne sütü ile beslenmesini sağlıyor.

Bebek burnundan rahat nefes alabilmelidir. Ağzında meme bulunan bebek ancak burnu ile solunuma devam edebilir. Yeni doğanların zaten dar olan burun hava yollarının salgı ve kusmuk ile tıkalı olması emmeyi güçleştirip, imkansız bir hale bile getirebilir. Meme emzirmeden önce buruna serum fizyolojik damlatmak ve temizlemek yararlı olur. Meme bebeğin burnunu kapatmamalıdır.

Bebek rahat olmalıdır. Giysileri ve ortam ısısı uygun, altındaki bezi kuru ve temiz olan bebek daha kolay emebilir. Emzirme esnasında bebekler refleks sonucu kaka yapabilirler. Bu bir hastalık değil normal olaydır. Emzirirken yapmıyor olması da sorun değildir.

Anne memesinin baş kısmı bebeğin ağzına iyi oturmalıdır. Meme başı gömük veya herhangi bir yapısal sorun olmadığında anne memesinin koyu renkli kısmının kenarları bebeğin dudakları ile kaplanana dek ağzına sokmalıdır. Bebek anne memesinin başını diş kemerleri denilen damaklarının arkasına almak ve meme başını geriden öne doğru sıkarak çeker. Bu sırada dil kökü ve boğazı ile de vakum yapar. Eğer bebek anne memesini ağzında iyi tutamazsa iyi de ememez.

Besleme süresi yeterli olmalıdır. Normalde bebekler bir öğünde alacakları anne sütünün yaklaşık olarak % 50 sini ilk 1-2 dakikada, % 90 ını ilk 5 dakika içersinde emerler. Normal bir emzirme süresi 15-20 dakika olmalıdır. Daha kısa veya uzun sürdüğünde başka bir sorun olması mümkündür.

Beslenme aralıkları bebeğe göre ayarlanmalıdır. İlk ayda bebek ağladıkça denilen aralıklar uygundur. Bu süre 30 dakika ile en fazla 3 saat olmalıdır. İdeal olarak ilk ayda 1-2 saatlik aralıklar tercih edilmelidir. İkinci aydan itibaren bu aralıklar önceleri 2 sonra 3 saate çıkmalıdır. Beslenme aralıklarının arttırılması yavaş yapılmalıdır. Mide hacmi yeni doğan bebeklerde 20-30 ml. İken 8-10 günde 60-100 ml. ye, 3. ayda 150ml.ye, 6.ayda 200 ml.ye çıkar. Bir yaşına geldiğinde 300 ml. hacme ulaşır. Artan mide kapasitesine paralel olarak annenin de süt miktarı artar. Bazı özel durumlarda beslenme saatle düzenlenebilir. Hastane gibi ayni anda bir çok bebeğe bakıldığında her birinin ağlaması veya doymasını izlemek mümkün olmadığında 2-3 saatlik aralarla beslenme uygulanabilir. Yine de beslenme aralığının 3 saati aşmaması gerekir.
Bebeğin tok olduğu halde gaz sancısı gibi başka nedenlerle ağlaması yanlışlıkla doymadığı düşünülerek ek besinlere başlamamak gerekir. Bebeğin doymasının en önemli göstergesi yeterli kilo almasıdır. Diğer yandan yetersiz anne sütü nedeniyle bebek aç kaldığında düşen kan şekerine bağlı olarak uyuklayabilir ve ağlamaz. Bu sakinlik de yanlışlıkla doyduğunun göstergesi değildir. Tartı bunu da belirlemeye yarar. Bebek emdiği zaman midesine gelen süt mide asidi ile karıştığında kesilir. Böylelikle sindirim işlevi başlar. Bebek yeni emdiğinde süt şeklinde geri çıkartabilir. Emdikten bir süre sonra çıkarttığında kesik halde gelmesinin nedeni bu olaydır. Beslendikten sonra yeterli süre geçmeden tekrar beslendiğinde midesinde sindirimine başlanmış süt ile yeni emilen çiğ süt karışır. Barsaklara kesilmiş süt ile kesilmemiş çiğ süt ayni anda geçerse sütün asitle kesilmesi sonucu otaya çıkan gaz barsakların gerilmesine neden olur.

Beslendikten sonra bebeğin gazı çıkarılmalıdır. Meme emme (biberon emmede de) esnasında bebekler bir miktarda hava yutarlar. Ayrıca midede sindirim sırasında doğal olarak gaz oluşur. Bu oluşan hava-gaz karışımı midenin sol-üst tarafında toplanır. Beslenmeden sonra bunun çıkarılması gerekir. Bunun için bebek yüzü yana ve dışarı gelecek şekilde annenin göğsüne karın üstü yatırılmalı ve sırtına hafif el vuruşları ile çıkarılmaya çalışılmalıdır. Bu işlem sırasında annenin omzuna temiz bir bez konulması yararlı olur. Gaz çıkarırken sıklıkla bebekler bir miktar midedeki besinleri de çıkarırlar. Diğer yandan bebeğin yüzünün ve ağzının giysi yerine daha temiz bir örtüye temas etmesi hijyen yönünden daha sağlıklıdır. Bu gaz çıkarılmadığında midede gerilmeye ve huzursuzluğa yol açar. Bu da mide kasılmalarını arttırır. Bu kasılmalarla mide içeriği biraz barsaklara biraz da yemek borusundan dışarı gider. Barsaklara geçen süt henüz sindirime uygun olmadığı için sancılara neden olur. Yemek borusundan dışarıya giden süt ise kayıp olacaktır.

Bebeklerin kendilerine özgül refleksleri vardır. Anne memesi emmek için bebekler doğuştan bazı yeteneklere sahiptir. Bunların bilinmesi yardımcı olur. Anne sütünün kokusunu duyan bebek başını sağa-sola çevirerek kokunun kaynağını aramaya başlar. Dudak kenar bölgesinde refleks alıcıları vardır. Yanağının o bölgesine bir şey değdiğinde ağzını ve dudaklarını o tarafa çevirerek meme aramaya başlar. Bu meme emme esnasında uyuyan ve emmeyi kesen bebeklerde onu emmeye tekrar döndürmek için yararlı olur. Parmak ucuyla yanağın uyarılması emme işlemini başlatır. Damağına ve dilin arka bölgesine bir şey değdiğinde ağzını kapatıp, yanaklarını sıkarak emme işlemine başlar. Bu basit bir emmeden farklı olarak sıkarak çekme hareketidir. Ağzın içersine boşalan süt de yutma refleksini uyarır. Bebekler ağzına konulan bir şeyi yutma eğilimindedirler. Tok olan bir bebek de bu refleksler ortaya çıkmaz ve uyuma isteği daha ağır basar.

Her öğünde her iki meme de emzirilmelidir. Bebekler beslenirken aslında besinlerinin büyük bölümünü ilk memeden alırlar. Uygun olan yöntem her öğünde her iki memenin de verilmesidir. Fakat son verilen meme bir sonraki öğünde ilk verilecek meme olmalıdır. Memeden ayrılmak istemeyen bebeğin dudağının kenarından annenin parmağını hafifçe bebeğin ağzına sokması içerdeki negatif basıncı düşürerek bebeğin memeyi bırakmasını kolaylaştırır. Memelerin boşalması daha çok süt salgılanmasını sağlar. Sütü bol olan annelerin bebekleri memeyi tam boşaltamadığı takdirde biriken süt sorunlara yol açabilir. Bu durumda anne sağmak suretiyle memelerini boşaltmalıdır. Uzun sürelerle emzirmeye devam edilirse veya beslenme aralıkları açılırsa süt salgılanması azalır.

Meme başı bakımı yapılmalıdır. Bebeğin kuvvetle emmesi karşısında meme başı tahriş olur. Kısa bir süre sonra da acımaya, çatlamaya ve yara olmaya başlar. Bu durum anne için emzirmeyi olanaksız hale getirebilir. Bunun oluşmaması için yapılması gerekenler Emzirmeden önce memeler karbonatlı su ile silinmelidir. (Bir kahve fincanı suya bir çay kaşığı karbonat) Bu bebeğin ağzında pamukçuk oluşumunu önler. Ayrıca eğer zaten pamukçuk oluşmuş ise anne memesine geçmesini engeller. Karbonatlı suyun arkasından memeler ılık su ile temizlenmelidir. Hem memeler olabildiğince mikroptan arınmış olur hem de sıcak etkisi sütün daha rahat gelmesini sağlanır. Emzirdikten sonra anne sütü biraz meme başına sürülür. Üstüne bir nemlendirici veya yağ sürülmelidir. Bu meme başının yumuşak ve nemli kalmasını sağlar. Böylelikle çatlaklar önlenebilir.

Annenin sütü gelmesine rağmen bazı durumlarda anne sütü vermek uygun olmayabilir. Bu durumlar çok sık olmamakla berber kısaca değinelim.

Annede meme iltihabı oluşması. Bu memelerin iyi boşalmadığı ve meme başında oluşan küçük çatlaklardan içeriye enfeksiyon etkenin girmesi ile meydana gelir.

Annenin herhangi bir nedenle süte geçen ve bebeğe zararlı olabilecek ilaç kullanma zorunluluğu. Her türlü ilaç bu kısıtlamaya dahil değildir. Bazı ilaçlar süte geçmez, bazıları da ya çok az miktarda geçer ya da geçmesi bebek de olumsuz bir olaya neden olmaz. Buna ancak bebeğin doktoru karar vermelidir.

Annenin sütten geçebilecek veya solunum yolu ile bulaşabilecek bir hastalığı olması. Bazı hastalıkların mikrobu sütten bebeğe geçebilecek özellik taşır. Bu tür hastalıklar nadirdir fakat solunum yolu ile geçen hastalıklarla çok daha sık olarak karşılaşılır. Bu durumda anne sütü kesilmesi kesin şart değildir. Anne emzirme esnasında ağız ve burnunu bir tıbbi maske ile kapatabilirse bulaşma olasılığı büyük ölçüde azalır.

Fazla yağlı besinler mide boşalmasında gecikmeye, karın gerginliğine, karın ağrısına yol açabilir. Karbonhidrat fazlalığı barsak ta bakteri yel fermantasyona yol açarak gazlanmaya, karın gerginliğine ve karın ağrısına neden olur.

Anne sütü alan çocuğun dışkısı krem kıvamındadır. Formül sütleri ile beslenen bebeklerde de dışkılar çoğu kez anne sütü alan bebeklerdekine benzer. İnek sütü alanlarda dışkı genellikle daha katıdır. Gerek anne sütü, gerekse formül sütlerle beslenenlerde fazla beslenme sulu dışkılara yol açar. Günde 5 den fazla sulu ve miktarca fazla dışkılama ve renk değişikliği ishal olarak kabul edilmelidir. Enfeksiyon, ishalin en önde gelen nedenidir.

Sağlıklı bebeklerde 2-3 gün ara ile dışkı yapma nadir değildir. Dışkıların kıvamı normal ise bu durum zararsızdır. Uygun beslenen bebeklerde sert dışkılara nadir rastlanır. Kabızlık anüs çatlaklarına yol açabilir. Çocuğa öğün aralarında su içirmek, besinin karbonhidrat içeriğini biraz arttırmak gibi önlemler çok zaman dışkı kıvamının normalleşmesi için yeterlidir.

Genel olarak hafif ve orta derecede prematüre bebeklerin beslenmelerinde anne sütünün yeterli olduğu kabul edilmektedir. Buna karşın 32-33 haftalıktan küçük ve vücut ağırlıkları 1500 gr altında olan bebeklerin beslenmelerinde anne sütünün yeterliliği konusunda tartışmalar vardır. Prematüre doğum yapan annenin sütünü zenginleştirmek için kullanılan bileşimler ticari olarak bulunmaktadır. Prematüre beslenmesinde anne sütü kullanılacaksa en iyisi kendi anne sütünün kullanılmasıdır.

Anne sütü yokluğu veya yetersizliğinde kullanılmak üzere birçok özel mama geliştirilmiştir. Bu mamalar sindirim sistemi ve metabolik fonksiyonları olgunlaşmamış bebeklerin spesifik besin gereksinimleri göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Ancak bu mamalar önerilere uygun hazırlanmalı ve kullanılmalıdır.. Ancak anne sütünde bulunan bazı üstün özellikler hazır mamalarda yoktur.

Felç nadiren sinirlerin kopması sonucu ortaya çıkabilir; bu durumda sinirlerin dikilmesi gerekir, veya sinirlerin zedelenmesi sonucu gelişir; bu durumda sinir kendiliğinden iyileşebilir.

Felç sadece omuz ve dirsekte olabilir, veya sadece el de olabilir, veyahut hepsinde olabilir. İlk 3 ayda hastaların %90 ında iyileşme olur .

İlk iki ayda hiç iyileşme belirtisi olmayan , yani elini ve kolunu oynatmaya başlayamayan hastanın boyundan kola giden sinirlerin koptuğuna hükmedilir ve bu durum EMG ve MRI gibi ileri tetkiklerle tesbit edilerek , mikro-cerrahi teknikleriyle sinirler dikilir.

Tedavide esas; sinirlerin iyileşme müddeti içersinde eklemlerde sertliklerin , adelelerde zayıflamaların önüne geçmektir. Bunun için çocuğa devamlı olarak bir uzman kontrolünde, fizik tedavi egzersizleri yaptırılır. Sinir kendiliğinden iyileştiğinde, önünde sertleşmemiş bir eklem ve zayıflamamış bir adele bulursa , tedavide başarıya ulaşılmış olur.

Bunlar

 • Açlık
• Diş çıkarma
• Kulak ağrısı
• İshal
• Başka sebeplerle oluşan barsak spazmları
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Popo (anüs) çevresindeki yara ve çatlaklar
• Pişik
• Pamukçuk
• Gizli veya belirgin fıtıklar
• Ağız ve dişeti sorunları
• Vücudun herhangi bir yerindeki kırıklar
• Bazı sinirsel hastalıklara eşlik eden ağlama tipleri...

Bunları ayırt etmek için mutlaka çocuk hekiminize danışmanız gereklidir.

En çok karıştığı durum olan açlıktan ağlayıp ağlamadığını saptamak kolaydır. Anne sütünü verdiğinizde susuyorsa sebep açlıktır. Yok eğer susmuyorsa her ağladığında inatla anne sütü veya mama veriliyorsa, sırf bu yüzden gaz sancısı daha da artabilir. Sık ve düzensiz beslenen çocukların gaz sancıları daha da artabilir. Hele erken dönemde başlanan ek gıdalar bu tabloyu iyice kötüleştirebilir.

Bebeklere şekerli su verilmesi, emziklerin bala veya pekmeze batırılarak verilmesi, çok erken aylarda nişastalı gıdalara başlanması, meyve ve meyve sularının gereğinden çok verilmesi veya meyvelerin olgunlaşmamış olması da gazı artırır.

Gereğinden fazla su içirilen veya tam tersi yeterince su verilmeyen bebeklerde de gaz fazla olur.

Uzun süre açıkta kalan yiyecekler (özellikle süt ve sütlü yiyecekler), iyi temizlenmemiş şişe-kaşık ve emzikler, uzun süre kapağı kapatılmamış şuruplar (vitaminler, antibiyotikler, ateş düşürücü-ağrı kesiciler) de basit mikrobik kirlenmeler nedeniyle gaz yapabilirler.

Altının uzun süre ıslak bırakılması, bulunduğu ortamın aşırı sıcak veya soğuk olması, uzun süre aynı konumda yatırılması da gazı artırabilir.

Bebeğin kundaklanması, hareket kabiliyetini sınırlayan kuşaklarla sarılması da gazı artırabilir.

Annenin beslenmesinin gaz oluşumundaki rolü sanıldığı kadar belirgin değildir.

Anne ve babanın sakin, hoşgörülü ve sevecen olması çok önemlidir.

Gazlı Bebeklerde Neler Yapılabilir?

• Anne ve babanın sakin olması, bebeğe şefkatle ve güvenle yaklaşması
• Aşırı sıcak veya soğuk ortam oluşturulmamalı,
• Dar ve sıkıcı veya üst üste giysiler giydirilmemeli,
• Besinler hazırlanırken hijyen (temizlik) kurallarına uyulmalı,
• Bebekler hep aynı pozisyonda yatırılmamalı, yan olarak veya karın üstü yatırılmalı (karın üstü yatırılırken bir kişinin bebeğin yanından ayrılmaması gerekiyor),
• Karnına ve ayaklarına ılık bezler konulmalı,
• Her beslenmeden sonra en az yarım saat ve en az iki kere "Gark" edene kadar gazı çıkartılmalı,
• Bebeğe okşayarak ve severek güzel sözler söylenmeli,
• Sinirsiz olduğu bir zamanda bebeğe uygun masaj yapılmalı,
• Gereğinden fazla emdirilmemeli, gereksiz yere ek besinler verilmemeli,
• Rezene çayı ve anason verilebilir.
• Doktorunuza görünmeli ve onun önerilerine uymalısınız.

Buna fırsat vermemek amacı ile, çok eski devirlerden beri, bebeklerin altına, atıkları emebilecek ve cildi mümkün olduğunca kuru tutacak yaprak, toprak ve daha sonraları bezler koymuşlardır. Günümüzde kağıt bazlı, bir kez kullanımlık bebek bezleri, bu konuda en yaygın kullanılan çözümdür.

İster kumaş, ister kağıt bezler kullanılsın, bebeklerin poposunda kendisini parlak kırmızı renk ile gösteren tahriş durumları ortaya çıkabilir. Bu tablo pişik olarak adlandırılır. Neyse ki pişikler çoğunlukla çok ciddi tablolar halinde seyretmez. Bazı basit, temel koruyucu işlemler, bebeği pişikten veya daha ciddi durumlardan korur.

Kumaş yada kağıt bezlerin kullanılmasında en önemli konu, sık değiştirmektir. Kullanılan bez ne zaman ıslanır veya dışkı ile kirlenirse değiştirilmelidir. Amaç bebeğin altının kuru tutulmasıdır.

Eğer yeteri sıklıkta, bezleri değiştiriyorsanız, başka hiçbir şeye ihtiyacınız yoktur. Talk pudrası, günümüzde çocuk sağlığı uzmanlarınca önerilmemektedir. Eğer ille de bir pudra tatbik etmek gerekirse, mısır nişastası (bu amaca yönelik olarak hazırlanmış) önerilmektedir. Yapılan bazı çalışmaların, kullanılan pudra zerreciklerinin havada asılı kaldığı ve solunum ile bebeğin akciğerlerine gittiği, nadir de olsa pnömoni (akciğerde enfeksiyon, zatüre) yaptığı gösterilmiştir.

Yeterli sıklıkta altı değişen bebeğin, pudraya ihtiyacı yoktur. Özellikle, büyükanne-babalar torunlarına bol pudra serpmek, losyon sürmekten büyük keyif almaktadırlar. Bu yaklaşım pişiği engellemez. Bazı çocuk sağlığı uzmanlarına göre, kullanılan pudra ve parfüm içeren bazı ürünler, aslında bebek cildi için pişiklere neden olabilecek kimyasal maddeler içermektedir. Bu tür ürünlerin alerjik madde içermediğinden emin olmalısınız.

Bebeğin, kirli altını temizlemenin en etkin yolu sabunlu su ile yıkamak, su ile durulamak ve kurulamaktır. Bir çok aile kokulu sabun veya alkol içeren ürünler kullanırlar. Bu ürünler de pişiklere neden olabilirler.

Pişik görüldüğünde, hemen sadece sabunlu su ile temizliğe dönülmelidir. Bu alan, daha sonra temiz, yumuşak, emici bir bez ile temizlenir. Bebeğin altının değişimi sırasında 10-15 dakika süre ile bez bağlanmadan, bebeğin altının açık olması ve hava ile teması da oldukça koruyucudur. Bebeğin altı bağlanırken, mümkün olduğunca bel bölgesinde gevşek bağlanmalı ve havanın bez içinde dolaşması sağlanmalıdır. Bebeğin altı bağlandıktan sonra naylon bir külot (muşamba) veya sızdırmayı engelleyici katman koyulmamalıdır. Cildin hava almasını engellediği gibi nemin de içeride kalmasına neden olarak pişiklerin oluşumuna neden olur.

Eğer Pişik Varsa

Bebeğin altını sabunlu su ile temizleyin, durulayın ve kurulayın.

Pişik olan bölgeleri, idrar ve dışkıdan korumak için kalın tabakalar halinde, pişik için eczanelerde satılan kremlerden kullanınız.

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Bütün bebeklerde zaman zaman pişik görülebilir. Bunlar yüzeysel tahrişlerdir. Yukarıda açıkladığımız basit önlemler ile birkaç gün içinde geçmiyor ise doktorunuza başvurmalısınız. Pişik ilerledikçe cilt, daha parlak kırmızı bir renk alır, kasıklar da kızarır, kırmızı alanlardan odaklanan yuvarlak kırmızı lekeler sağlam ciltte de görülür. Çok ağrılı hale gelir, kaşıntı olabilir. Özellikle pişik kremlerine rağmen 3-4 gün devam eden olgularda, maya veya mantar enfeksiyonu düşünülür. Eğer pişik alanlarında sivilcemsi yapılar, küçük kabarcıklar görülüyor ise mikrobik enfeksiyonlar düşünülmeli ve hekime gidilmelidir.

Boyun eğriliği sıklıkla başın sağ tarafa doğru eğilmesi şeklinde görülmektedir. Bir çok sebebi vardır : boynumuzun yan tarafındaki adelenin damarı doğum esnasında sıkışır ve adele birsüre kansız-oksijensiz kalınca yapısı değişir, kasılı kalır, uzunluğu azalır ve boynu o tarafa doğru eğer. Kemiklerdeki eğrilikler, eksiklikler , bazen de görme bozuklukları boyun eğriliğinin diğer sebebleridir.

Doğduktan sonra aile fark edemez ise, eğrilik gittikçe artar. Bir yaşından sonra ameliyat gerektirecek dereceye ve sertliğe ulaşır.Bu devrede de tedavi edilmezse, çocuğun yüzü eğriliğin olduğu tarafta küçük kalır. Bu devreden sonra yapılan ameliyattan sonra boyun eğriliği düzelse bile, yüzdeki asimetri ( bir tarafın küçük, bir tarafın büyük oluşu ), baki kalır.

Çocuk üç aylık oluncaya kadar anne kendisine öğretilen boyun egzersizlerini yapar, çocuğu eğriliğin olduğu tarafa yüksek yastıkla , ters tarafa yastıksız yatırırsa büyük bir ihtimalle boyunda düzelme olur. Aksi takdirde, 3.aydan sonra boynu düzgün tutan sargılar ve cihazlar kullanılır. Doktorunuzun tavsiye edeceği bölümlerle mutlaka yakın ilişki içinde olunmalıdır.

Neden olur ?

Doğum öncesi yaşamda bebeklerin alyuvarlarının oksijen taşıma kapasiteleri daha fazla olması gerektiğinden alyuvar kitlesi erişkin insana göre daha fazladır. Öte yandan kandaki ömürleri erişkine göre daha kısadır. Dolayısıyla erişkine göre yenidoğan bebekte daha fazla sayıda alyuvar daha kısa sürede parçalanır. Artmış bilirübin yüküne karşın yenidoğan bebeğin karaciğeri bu yükü arındıracak kadar olgunlaşmış değildir. Bu nedenle bilirübinin kandan temizlenmesi zaman alır ve ciltte sarılık ortaya çıkar.

"Prematüre" dediğimiz zamanından önce doğmuş bebeklerde ise; yeterince olgun olmadıklarından sarılık daha sık ve daha yüksek değerlerle karşımıza çıkar.

Anne sütüyle beslenen bebekler (özellikle sezaryen ile doğum yapmış annelerin sütünün gerek yeterli olmaması gerekse annenin bebeği beslemede yetersiz kalmasından dolayı) erken dönemde sararabilirler. Ancak bu durumda bebeğin temel besin kaynağı olan anne sütü kesilmemelidir. Tersine daha sık emzirilerek bebeğin sıvı ve kalori gereksinimi giderilmelidir. Anne sütüne bağlı sarılıklarda bilirübinin çok yüksek düzeylere erişmediği bilinmektedir.

Bilirübin kanda çok yüksek düzeylere eriştiğinde yenidoğan bebeğin sinir sistemi üzerinde çok ciddi kalıcı hasarlara neden olabilir ve tedavi edilmesi şarttır.

Bilirübin suda erimeyen, yağda çözünen bir maddedir. Kanda çok yüksek düzeylere eriştiğinde, kan-beyin engelini aşarak yağdan zengin bir organ olan beyinde birikerek ciddi zedelenmelere yol açar. Bu zedelenmeler, etkilenmenin derecesine göre; sağırlık, öğrenme güçlüğü, istemsiz hareketler, spastisite, zeka geriliği olabilir.

Yenidoğan sarılığı önce gözlerin beyazında ortaya çıkar, bilirübin düzeyleri arttıkça yüzde, gövdede belirgin hale gelir. Özellikle sarılık bacakların üst kısmında görülmeye başlandığında cilde basmakla kaybolmayan sarı bir renk gözleniyorsa; bu durum, bilirübinin kanda yüksek düzeylere eriştiğinin işareti olabilir. Ancak özellikle deneyimsiz anne-babaların gövdede sarılık belirgin hale geldiğinde hekimlerine başvurması önerilir. Eğer gerekli görülürse bebekten topuktan alınacak az bir miktar kanla kandaki bilirübin düzeyleri tetkik edilebilecektir.

Sarılık nasıl tedavi edilir?

Tedavide ilk seçenek olan "ışık tedavisi"; derideki bilirübini karaciğerde konjugasyona gerek kalmaksızın suda çözülebilir hale dönüştürür ve bu bilirübin vücuttan kolaylıkla atılabilir. Hızlı etkiler; ciddi yan etkisi yoktur (ciltte hafif kırmızı döküntüler, gaita kıvamında yumuşama, hafif su kaybı dışında). Gözleri ışıktan korumak amacıyla gözler kapatılır. Genellikle birkaç gün içersinde tedaviye yanıt alınır. Ancak hastanede kullanılan fototerapi aletlerinin yaydığı özel dalga boyundaki ışık etkilidir.

Kan değişimi: Eğer bilirübin düzeyleri çok yüksek düzeylere ulaşırsa bilirübin içeriği yüksek kan, bilirübinsiz banka kanıyla değiştirilir. Özellikle anne ve bebek arasında "kan uyuşmazlığı" (Rh uyuşmazlığı, ABO uyuşmazlığı vb.) olduğu durumlarda, anneden geçen antikor denen maddelerin bebeğin kan hücrelerini parçalamasını önlemek için bebeğin kanını değiştirerek kanın bu antikorlardan arındırılması sağlanır. Uygun steril koşullarda deneyimli hekimler tarafından yapıldığında sonuç başarılıdır.

İlaç tedavisi: Uzamış sarılık olgularında kısa süreli olarak kullanılır. Bilinçsiz kullanıldığında ciddi yan etkileri oluşabildiğinden hekim önerisiyle ve kontrollü kullanılmalıdır.

Anne sütü sarılığı nedir?

Anne sütüyle beslenen bebeklerin % 1-2' inde görülebilir. Yaşamın ilk 4-7 gününde başlayıp, 3-12 hafta içersinde sonlanır. Hemen hiçbir zaman zararlı değildir. Anne sütünü kesmek gereksizdir.

Kan uyuşmazlığı nedir?

Rh uyuşmazlığı: Annenin Rh negatif, bebeğin Rh pozitif olduğu durumda; annenin bebeğin Rh pozitif alyuvarlarına karşı oluşturduğu "antikor" denilen maddeler doğum öncesi ve bazen de doğum sırasında bebeğe geçerek bebeğin alyuvarlarının parçalanmasına neden olur. Oluşan aşırı yıkım faaliyeti sonunda, bebekte anemi ve aşırı bilirübin oluşumu görülür. Hem bebeği etkileyen bu antikorların temizlenmesi hem de bebeğe Rh negatif kan verilerek yıkımın durdurulması hem de aşırı bilirübinden arındırmak için çoğu kez kan değişimi şart olur. Genellikle ilk gebelikte görülmez. İkinci gebelikten doğacak bebekte Rh pozitifse şiddetli bir alyuvar yıkımı olacaktır. Bu durumu önlemek için ilk gebelikte doğan bebek Rh pozitif ise; doğumdan sonraki 72 saat içinde anneye "Rh immunglobulini (Rhogam(r))" enjeksiyonu yapılır.

ABO uyuşmazlığı: Annenin kan grubunun "0", bebeğin kan grubunun "A" veya "B" olduğu durumlarda; Rh uyuşmazlığında olduğu gibi anneden geçen antikorlar bebeğin alyuvarlarının parçalanmasına yol açarlar. Ancak bu durum Rh uyuşmazlığında olduğu kadar ciddi boyutta değildir, nadiren kan değişimi gerekir.

Dikkat Edilecek Konular

Bebeğin anne tarafından sık sık emzirilmesi teşvik edilmeli ve anneye yardımcı olunmadır. Uzun süre beslenemeyen bebeklerin daha çok sararacağı unutulmamalıdır.

Her ne kadar yenidoğan bebeklerin büyük çoğunluğunda sarılık gözleniyorsa da, bunların bir kısmı tedavi gerektirdiğinden; sarılık fark edildiğinde bebek dikkatle gözlenmeli, sarılık gövdede belirgin olduğunda bir çocuk hekimiyle temas kurulmalıdır.

Özellikle emmede zayıflık, sürekli uyuma, normal hareketlerinin azalması, geç dönemde tiz sesli ağlama ve vücutta kasılma kanda bilirübinin çok artığının göstergesi olabilir. Zaman yitirmeden hekime başvurulmalıdır