-SORU: İnfertilite nedir?
YANIT: İnfertilite, 18 yaş üzerinde olan ve 12 ay boyunca korunmadan, düzenli cinsel ilişkide bulunan çiftlerde gebeliğin oluşmaması olarak tanımlanmaktadır. Bu tanıma göre evli çiftlerin %10-15’i infertile olarak kabul edilmektedir.
-SORU: Gebeliğin oluşması nelere bağlıdır?
YANIT: Döllenme ve gebelik birçok biyolojik faktör ve sürecin katıldığı komplike bir işlemdir.Erkek sağlıklı sperm üretmeli, kadın sağlıklı yumurta üretmeli, spermler yumurtaya ulaşabilmeli ve yumurtayı dölleme kapasitesine sahip olmalıdır. Döllenen yumurta kadın rahmine tutunabilmeli ve hem embriyo hem de anne rahminin koşulları sağlıklı bir bebeğin normal zamanında doğması için yeterli olmalıdır. Bu yollardaki biyolojik faktörlerin herhangi birinde problem olursa infertilite oluşabilir.
-SORU: İnfertilite hangi cinsiyette daha sık görülür?
YANIT: İnfertilitede kadın ve erkek kaynaklı nedenler yaklaşık olarak birbirine eşittir. İnfertilite vakalarının % 80’inde infertiliteye neden olan problem ortaya konabilir. % 10-20 infertil vakada ise sebep bulunamamaktadır.
-SORU: İnfertilitede erkeğe ait nedenler nelerdir?
YANIT:Erkeğe bağlı infertilitede azospermi (hiç sperm olmaması), oligospermi (sperm azlığı), sperm hareketlerinin azlığı, sperme veya spermin geçeceği yollar ait yapısal veya işlevsel bozukluklar infertilite nedenleri olabilir.
-SORU: İnfertilitede kadına ait nedenler nelerdir?
YANIT: Kadın infertilitesi genellikle yumurtlama olmamasından, tüplerin kapalı olmasından, ya da rahime ait yapısal bozukluklardan kaynaklanmaktadır.
-SORU: Üreme çağında adetten kesilmenin en sık sebebi nedir?
YANIT: Gebelik. Bu nedenle ilk yapılacak işlem gebelik testidir.
-SORU: Gebe kalmada yaşın önemi var mıdır?
YANIT: Kadınlarda maksimum üretkenlik dönemi 20-25 yaşları arasındadır.30’lu yaşlardan sonra yavaşça düşmeye başlayan bu özellik 37-38 yaşından sonra belirgin bir azalma gösterir.
-SORU: Yaşla beraber üreme yeteneğinin azalmasının nedeni nedir?
YANIT: Yumurtlama oranının azalması, endometriozisin artması, pelvik enfeksiyon veya çevresel toksinlere maruz kalma sonucu olan hasarların toplam riskinde artış ve yaşlanmanın yumurta kalitesi üzerine olan olumsuz etkileri öne sürülmektedir.
-SORU: Semen analizinde anormal sonuçlarla karşılaşıldığında öncelikli olarak neler yapılmalıdır?
YANIT: Erkek faktörünü değerlendirirken başlangıçta bir anormallik bulunursa semen analizini tekrarlamak önemlidir. Çünkü aynı bireyden alınan değişik zamanlardaki semen örnekleri arasında büyük farklılıklar bulunabilir. Spermin uzun olgunlaşma süreci nedeniyle (70-90 gün), viral hastalık, çevresel toksinlere maruziyet, sigara içme, ortam sıcaklığındaki artış gibi olaylar semende birkaç ay sürebilen çarpıcı değişiklikler yapabilir. Aynı şekilde, herhangi bir tedavinin fark edilebilir bir etkisinin olması için 2-3 ay beklemek gerekeceği de hatırlanmalıdır.
-SORU:Tüplerin açık veya kapalı olması nasıl anlaşılabilir?
YANIT: Histerosalfingografi-HSG-(ilaçlı rahim filmi) tubal açıklığı görmek için kullanılan bir tetkiktir. Burada, radyoopak bir boya serviksten (rahim ağzından) enjekte edilirken karın grafisi çekilir. Bu metodla boyanın tüplerden serbestçe geçip geçmediği, fallop tüplerinin bozuklukları ve uterusun (rahmin) yapısı hakkında bilgi edinilebilir. Ayrıca laparoskopi sırasında özel bir boyalı sıvının (metilen mavisi) rahim içine verilmesi de tubal açıklığı belirler.
-SORU: Hastanın öyküsündeki hangi noktalar tüplerde hasar olasılığını düşündürebilir?
YANIT: Daha önceden geçirilmiş dış gebelik ameliyatı, tubal cerrahi, bazı apendisit ameliyatları, tüberküloz, spiral kullanımı, sıhhi olmayan düşük, cinsel yolla bulaşan hastalık öyküsü başlıca risk faktörlerindendir.
-SORU: İlaçlarla yumurtlamayı arttırmanın riskleri var mıdır?
YANIT: Çoğul gebelikler ve yumurtalıkların aşırı cevap göstermesi olası risklerdendir. Yumurtalıklarda aşırı büyüme, karında sıvı toplanması ve bazı kan faktörlerindeki değişiklikler sık rastlanmasa da ciddi boyutlara ulaşabilir.
-SORU: Endometriozis ve çukulata kisti nedir?
YANIT: Normalde sadece rahim içini döşeyen zarın bazı nedenlerle rahim dışına taşarak karın boşluğunda ve buradaki organlarda bulunmasına endometriozis denir. Eğer bu durum yumurtalıklarda kistlere neden olursa çukulata kistleri oluşur.
-SORU: Endometriozisin en sık rastlanılan bulguları nelerdir?
YANIT: Endometrioziste değişik belirtiler olabilir. Hastadaki yakınmalar arasında aylık pelvik ağrı, adetlerin ağrılı olması, cinsel ilişki sırasında ve sonrasında ağrı olması, ve çocuk sahibi olamama yer alır. Bunların sıklığı ve ciddiyetinin, hastalığın yaygınlığından çok bulunduğu yerle ilişkili olduğu düşünülmektedir.
-SORU: Endometriozis tedavisinde hangi yollar vardır?
YANIT: Ağrının semptomatik olarak azaltılması ve hormonların baskılanması ilaçla tedavi yöntemleridir. Cerrahi yöntemde ise endometriozis odakları çıkarılır
|
