Gebelik Öncesi Danışma

Gebelik öncesi danışma; anne ve baba adayında var olan hastalıkları belirleyip bunların gebelikte anne ve bebekte yaratacağı riskleri en aza indirmek ve bebek için en uygun ortamı sağlamak amacıyla yapılan incelemelerdir.

Genel toplumda kalıtsal problemlerle bağlantısı olsun olmasın doğumsal sorunların görülme oranı yaklaşık % 3’tür.

Gebelik öncesi incelemeler, tıbbi öykü, fizik muayene ve laboratuvar testlerini kapsamaktadır.

I-Tıbbi Öykü
A) Anne adayının gebelik öyküsü incelenir
1. Adet düzensizliği, gebe kalamama
2. Tekrarlayan düşükler, anne karnında 20 hafta altında bebek ölümleri
3. Önceki ölü doğum,erken doğum,gebelik zehirlenmesi,eşin önde gelmesi,eşin erken ayrılması
4. Müdaheleli doğum,sezeryen doğum
5. Gebelik+sistemik hastalıklar (gebelik+hipertansiyon,gebelik+şeker vb)
6. Enfeksiyon hastalıkları öyküsü(Verem,frengi,kanla bulaşan sarılık gibi)
7. Önceki anomalili bebek öyküsü
 
B) Kalıtsal hastalıklar ve taşıyıcılık yönünden çiftin aile öyküsü ve etnik yapısı değerlendirilir.
 
Taşıyıcılık durumunun bilinmesi çiftlere bilinçli olarak karar alabilme olanağı sağlar.Bazı durumlarda çift gebelikten vazgeçip korunma yolunu seçerken bazen de riskten kaçınmak için yardımcı üreme tekniklerine yönelebilir.

Down Sendromu(mongolluk),Müsküler distrofi(kas erimesi hastalığı) gibi hastalıklar açısından riski yüksek olanlara yapılması gereken bebeğin eşinden (chorionvillussampling) veya bebeğin içinde bulunduğu sıvıdan örnek alınması (amniosentez) gibi tanı yöntemleri hakkında bilgi verilebilir.

Genetik hastalıklara diğer bir örnek olarak Akdeniz havzasında görülen Akdeniz anemisi verilebilir.Afrikalı Akdenizli, Ortadoğulularda orak hücreli anemi taşıyıcılığı sıktır.Kistik fibroz beyazlar ve Yahudilerde görülebilir.Tay-Sachs hastalığı,Aşkenazi Yahudileri ve Fransız-Kanadalı kökeninden olanları etkiler.Bu yüzden bu gruplara tarama testleri önerilir.
C) Anomali yapabilecek ajanların değerlendirilmesi

1. Anne adayının sürekli kulandığı ilaçlar varsa bunlar gözden geçirilmeli.
Örneğin akne tedavisinde kullanılan, kanın pıhtılaşmasını azaltan, sara (epilepsi) nedeniyle kullanılan bazı ilaçlar, bebekte anomali sebebidir. Doğum kontrol haplarının veya doğum kontrolü için cilt altına yerleştirilen ilaçlı araçların anomali yaptığına dair hiçbir veri yoktur.

2. Annenin gebeliğinin farkında olmadan kullandığı ilaçlar ve X ışınına maruz kalması
Bunlarda ne zaman, hangi dozda, hangi ilacın kullanıldığı, hangi dönemde, nereye ve ne miktar X ışını alındığı incelenerek danışma verilir.

3. Alkol,Tütün ve Madde bağımlılığı Alkol bebekte anomali sebebidir. Tütün kullanımı düşük doğum ağırlığının en önemli nedenidir.Madde bağımlılığı olanlar davranış değişikliği sağlayacak programlara yönlendirilir.

D) Annenin beslenme durumunun değerlendirilmesi
1) Bunun için vücut kitle indeksi kullanılır. Çok yüksek kilolu veya çok düşük kilolu kadınlarda gebelik sonunda olumsuz sonuçların oluşma riski artmıştır. Çok kilolu kadınlarda doğum zor olmakta, gebelikte ciddi sorunlar yaşanabilmektedir. Gebelik öncesi normal kiloda olanlara gebelikte 12-16 kilo alması önerilir. Aşırı kilolu kadınlar 12 kiloyu geçmemelidir. Düşük kilolular 18 kiloya kadar alabilirler.

2) Yeme alışkanlıkları Uzun süreli aç kalma kanda oluşan bazı maddelerin bebeğe zarar verebilmesi nedeniyle önerilmemektedir. Ayrıca toprak yeme kansızlığa yol açmaktadır. Vitamin ilaçları gerektiğinde doktor önerisi ile kullanılabilir. Folik asit kullanımı herhangi bir engel durum yoksa önerilmektedir.

E) Sosyal değerlendirme
Gebelik öncesi danışma, gebelik sonuçlarını olumsuz etkileyebilecek gebenin sosyal güvencesinin nasıl sağlanacağı gibi konuları da kapsamalıdır.

II- Fizik Muayene
Fizik muayene genel vücut muayenesinin yanında özellikle genital sistem muayenesini kapsar.

1) Anne adayında diğer sistemlere ait hastalıkların (hipertansiyon, şeker, böbrek, kalp, akciğer hastalığı) bulguları araştırılır.

2) Genital sistem muayenesinde

1. Genital organlarda gebeliğe engel ya da gebelikte ve doğumda sorun yaratabilecek anomali ve durumların varlığı araştırılır.(Haznede, rahimde perde, çift rahim, rahim ağzının gelişmemesi, rahim ağzı yetmezliği, myomlar, rahim içi yapışıklıklar, rahim ağzı kanseri taraması vb.)
2.Genital enfeksiyonlar araştırılır.(Frengi, verem, kanla bulaşan sarılık vb.)

III- Laboratuvar tetkikleri
Gebelik öncesi danışmada tüm kadınlara yukarıda söz edilen durumların basitçe ortaya konabileceği şu testler önerilir.
A- Herkese önerilenler
1. Tam kan (Kansızlık açısından) ve tam idrar (şeker ve böbrek hastalıkları açısından)
2. Kan grubu ve Rh tayini (kan uyuşmazlığı-bebekte sarılık açısından)
3. Rahim ağzı kanseri taraması (Smear)
4. Enfeksiyon hastalıkları taraması (TORCH+Sfiliz+HIV+Gonokok-Chlamidia testi)

B- Gerektiğinde önerilenler
1. Verem taraması
2. Suçiçeği taraması (Varisella Ig G)
3. Beşinci hastalık taraması (Parvovirus B 19 Ig G)
4. Hemoglobinopatiler (Akdeniz anemisi gibi), Tay-Sachs hastalığı ve diğer genetik hastalıkların taşıyıcılık taraması.
5. Tekrarlayan düşükler için ebeveynlerde mutasyon tespiti (trombofililerde vb.) ve karyotip tayini.

Hastalarımız bilgi için jinekoloji polikliniklerimize başvurabilirler.
Paylaş :