Kanser Taramaları

Bütün kanserlerde kanser sıklığının ve kansere bağlı ölümlerin azaltılması açısından en önemli konu kanserin erken tanısı ve tedavisi, hatta hastalık başlamadan önce kansere dönüşebilecek hücrelerin saptanmasıdır. KANSER TEDAVİ EDİLEBİLİR BİR HASTALIKTIR. Ancak, kanserin tedavi edilebilir olmasını sağlayan en önemli faktör KANSERİN ERKEN TANISIDIR.

ABD’nin Ulusal Kanser Enstitüsü’nün kanser taraması önerileri aşağıda özetlenmiştir.

Meme Kanseri:
Kendi kendine meme muayenesi: 20 yaşından başlayarak her ay yapılması önerilir.
Klinik meme muayenesi: 20-40 yaş arası 2-3 yılda bir, 40 yaş üzerindeki kadınlarda ise her yıl doktor tarafından yapılması önerilir.

Mammografi (meme rontgeni): 50 yaş üzerindeki kadınlarda yılda bir yapılması önerilirken, 40-50 yaş arasındaki kadınlarda meme dokusu daha yoğun olduğu için şüpheli kitleleri gösterme başarısı daha düşüktür. Bu yaşlar arasında yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa da hangi sıklıkta yapıması gerektiği tartışmalıdır. Amerikan Kanser Cemiyeti mammografi çekimlerinin 40 yaşında başlamasını ve her yıl tekrarlanmasını önermektedir.

Ultrason: Tek başına bir tarama testi değildir. Gerekli görüldüğünde diğer testlere eklenmelidir.
Meme MR’ı: Ailesinde meme kanseri olan, yüksek riskli kişilerde faydalı olduğu düşünülmektedir. Bu kişilerde tarama testi olarak kullanımını inceleyen çalışmalar devam etmektedir.

Serviks Kanseri: İlk cinsel ilişkiden itibaren ilk 3 yıl içinde veya en geç 21 yaşında serviks kanseri tarama testlerine başlanmalıdır. Her yıl kadın doğum muayenesi ve Pap testi yapılmalıdır.

30 yaşından sonra peşpeşe yapılan son 3 tarama normal bulunmuşsa tarama arlıkları 2-3 yılda bire çıkartılabilir. Eğer anne karnındayken dietilstilbesterol (DES) kullanılmıssa, HIV infeksiyonu varsa, veya organ nakli, kemoterapi tedavisi yada uzun süreli kortizon içeren ilaçlar kullanması nedeniyle bağışıklık sistemi baskılanmışsa kontrollere yıllık devam edilir.

30 yaş üstü ve normal sonuçları olan kişiler için diğer bir öneride 3 yılde bir yapılacak olan Pap testi ve HPV-DNA testidir.
70 yaş ve üstü kadınlarda son yapılan Pap testlerinden 3 veya daha fazlası veya peşpeşe yapılan testlerden 10 tanesi birden normal gelirse serviks kanseri için tarama sonlandırılabilinir. Yukarıda belirtildiği gibi bağışıklık sistemini baskılanmış hastalarda tarama yıllık olarak devam etmelidir. Histerektomi (rahmin rahim ağzı ile birlikte tamamen alınması) ameliyatı olan hastalarda tarama yapılmayabilinir.

Kalın Barsak Kanseri: Kalın barsak kanseri taramasında 5 test kullanılabilir. Bunların başarı oranları birbirine eşittir.
a. Dışkıda gizli kan aranması: Dışkıda sadece mikroskopla görülebilen kanamaları bu test saptayabilir. Farklı günlerde alınan 3 dışkı örneği test edilir. Yılda bir tekrarlanır.
b. Sigmoidoskopi: Makattan ince ışıklı bir tüple girilip kalın barsakların bir kısmının incelenmesidir. Eğer şüphelenilen bir bölge, polip, ülser, v.b. görülürse aynı zamanda biyopsi yapılmasına da olanak sağlar. 5 yılda bir tekrarlanmalıdır.
c. Sigmoidoskopi ve yıllık dışkıda gizli kan incelenmesinin birlikte yapılması.
d. Baryumlu kolon grafisi: Makattan özel bir ilaç verildikten sonra çekilen rontgenlerdir. 5 yılda bir tekrarlanmalıdır.
e. Kolonoskopi: Makattan ince ışıklı bir tüple girilip tüm kalın barsak incelenir. Eğer şüphelenilen bir bölge, polip, ülser, v.b. görülürse aynı zamanda biyopsi yapılmasına da olanak sağlar. 50 yaş ve üzerindeki kişilerde mutlaka yapılması gerektiği bildirilmekle birlikte hangi sıklıkta yapılacağı tartışılmaktadır. Daha önceleri sonuçların tamamen normal olduğu kişilerde 5 yılda bir yapılması önerilirken Amerikan Kanser Cemiyetinin son önerisi 10 yılda bir tekrarlanmasıdır. 50 yaşından itibaren kadın ve erkeklerde bu tarama testlerinden birinin yapılması önerilmektedir. Bu testlerden herhangi birisi şüpheli çıkarsa mutlaka kolonoskopi yapılmalıdır.

Rektal tuşe: Makattan parmakta muayenedir. 40 yaş üzerindeki kişilerde her yıl yapılmalıdır. Sadece bu yöntem tarama için tek başına yeterli değildir. Aşagıda belirtilen risk faktörlerine sahip olan kişiler kalın barsak kanserine yakalanma olasılıkları yüksektir. Bu nedenle tarama testlerini yaptırmaya daha erken yaşlarda başlayabilirler ve daha sık yaptırmaları gerekebilir.
Daha önce adenomatöz polip veya kolorektal kanser tanısı alanlar. Ailesinde yoğun kolorektal kanser veya polip görülenler (1. derece akrabalardan -anne, baba, kardeş yada çocuklar- birinde 60 yaşından daha erken yaşta veya 2. derece akrabalardan ikisinde herhangi bir yaşta kolorektal kanser veya polip olması). Kronik inflamatuvar barsak hastalığı tanısı olanlar. Ailevi adenomatöz poliposis veya herediter non-poliposis koli gibi genetik geçişli kolorektal kanser hastalıkların ailede görülmesi

Melanom (cilt kanseri): Kendi kendine muayene her ay yapılmalıdır. Doktor muayenesi daha önce cilt kanseri geçirmiş hastalarda yapılmalıdır.

ULUSAL KANSER TARAMA PROGRAMLARINDAN
Hangi Kanser Tarama Programına dâhil olmalıyım?


20 -30 yaş aralığında Bayanlar; Meme Kanseri için her ay adet tarihlerinden 7 gün sonra veya her ayın belirli bir günü periyodik olarak Kendi Kendine Meme Muayenesi yapmalıdırlar. Yılda bir hekim tarafından meme muayenesi yaptırmalıdırlar.
30-35 yaş aralığında Bayanlar; Meme Kanseri için her ay adet tarihlerinden 7 gün sonra veya her ayın belirli bir günü periyodik olarak Kendi Kendine Meme Muayenesi yapmalıdırlar. Yılda bir hekim tarafından meme muayenesi yaptırmalıdırlar.
Serviks ( Rahim Ağzı ) kanseri için serviks smear testi yaptırmalı ve 5 yılda bir bu testi tekrar ettirmelidirler.

35 -49 yaş aralığında Bayanlar; Meme Kanseri için her ay adet tarihlerinden 7 gün sonra veya her ayın belirli bir günü periyodik olarak Kendi Kendine Meme Muayenesi yapmalıdırlar. Yılda bir hekim tarafından meme muayenesi yaptırmalıdırlar.
Serviks ( Rahim Ağzı ) kanseri için serviks smear testi yaptırmalı ve 5 yılda bir bu testi tekrar ettirmelidirler.

50- 65 yaş aralığında Bayanlar; Meme Kanseri her ayın belirli bir günü periyodik olarak Kendi Kendine Meme Muayenesi yapmalıdırlar. Yılda bir hekim tarafından meme muayenesi yaptırmalıdırlar. 2 yılda bir mamografi çektirmelidirler.
Serviks ( Rahim Ağzı ) kanseri için serviks smear testi yaptırmalı ve 5 yılda bir bu testi tekrar ettirmelidirler. Bu yaş aralığında son iki smear testi negatif çıkan bayanlar serviks kanseri tarama programından çıkartılırlar.
Kolorektal Kanserler için gaytada gizli kan testi yaptırmalı bir yılda bir bu testi tekrar ettirmelidir. Her 10 yılda bir kolonoskopi yapılmalıdır.

65-70 yaş aralığında Bayanlar; Meme Kanseri her ayın belirli bir günü periyodik olarak Kendi Kendine Meme Muayenesi yapmalıdırlar. 2 yılda bir hekim tarafından meme muayenesi yaptırmalıdırlar. 2 yılda bir mamografi çektirmelidirler.
Kolorektal Kanserler için gaytada gizli kan testi yaptırmalı bir yılda bir bu testi tekrar ettirmelidir. Son iki testi negatif çıkan bayanlar programdan çıkarılır. Her 10 yılda bir kolonoskopi yapılmalıdır.

ANAHTAR KELİMELER: Kanser taraması, Meme Kanseri, Serviks Kanseri, Kalın Barsak Kanseri

Bu konu ile ilişkili bilgi almak için;

1- Hastanemiz Jinekolojik Onkoloji Bölümüne başvurunuz.
2- Gelirken önceki testlerinizi lütfen yanınızda getiriniz.

Paylaş :