Laboratuvar Hizmetleri

Laboratuvar organizasyonları tüm biyolojik örneklerin laboratuvar testlerinin yapılmasını ve raporlanmasını sağlayan birimlerdir.Laboratuvar çalışmalarında amaç, test isteklerinin yapılmasından sonuçların ilgili yerlere ulaşmasına kadar geçen süreyi kısaltmaktır.

Laboratuvar hizmetlerinde yaşanan sorunların önemli bir kısmı laboratuar işleyişinin hasta ve personel tarafından yeterince bilinmemesi ve iletişim eksikliğinden kaynaklanmaktadır.

Test sonuçlarının eksik çıkması, test öncesi uyulması gereken kurallara uyulmaması, yanlış örnek kabı seçimi, yetersiz örnek alınması, yanlış test gününde hastaneye gelinmesi, eksik test girişi yapılması gibi en çok karşılaşılan sorunlardır.

Laboratuarımız idari ve kalite politikaları doğrultusunda yatan ve ayaktan başvuran hastaların beklenti ve gereksinimlerini karşılamaktadır.

Klinik tanı ve tedavi süreçlerinin izlenmesinde gerekli olan klinik biyokimya, immunoloji, hematoloji, seroloji, hormon laboratuar hizmetleri, zamanında doğru ve güvenilir olarak sunulmaktadır.

Tam tedavi ve hasta değerlendirmesinde gereksinim duyulan tüm laboratuar testleri , modern cihazları, güncel eğitimlerle desteklenen deneyimli teknisyenlerle etkin bir yönetim ile gerçekleştirilmektedir.

Laboratuvarda kullanılan cihazlar, testlerde kullanılan malzemelerin işleyişi, analiz süreçlerinin her aşamasında denetlenmektedir.Ayrıca iç ve dış kalite kontrol uygulamaları ile denetlenmektedir.

Test girişleri otomasyon sisteminde hasta sayfasında yer alan tetkik menüsünden seçilerek yapılır.Test seçimi tamamlandıktan sonra hastalar kan alma birimine yönlendirilir.Kan örnekleri alınır. İdrar ve gaita analizleri için hastalara barkot yapıştırılmış idrar-gaita kabı verilip tuvalete yönlendirilir.

Kan örneği için testlere göre uygun örnek tüpü seçimi yapılır, seçilen tüplere barkot yapıştırılır ve kan alma işlemi gerçekleştirilir.Hastalara sonuç çıkış süreleri ile ilgili bilgi verilir.Damar yolu açık hastalarda kan alma için hastanın diğer kolu kullanılır.Kan alma işlemi deneyimli hemşireler tarafından yapılmaktadır.Alınan örnekler bekletilmeden posta talimatına uygun olarak personellerle ilgili laboratuvar birimine ulaştırılır.

Kan alımı şu sıra ile yapılmalıdır.
Kan kültürü, Biyokimya, hormon, seroloji, immünoloji kan örnekleri, EDTA’lı, Sitratlı kan örnekleri
Antikoagülan içeren vakumlu tüplere (sitrat,EDTA, vs..) kan alımı esnasında kanı işaretli çizgiye kadar dolmasına özellikle dikkat edilmeli, bu tüplere kan alındıktan sonra yavaşça alt-üst edilerek kanın antikoagülanla karışması sağlanmalı kesinlikle çalkalanmamalıdır.

Hastanemizde kullanılan örnek tüpleri
• Vacutainer mavi kapaklı tüp (%3,2 Sodyum Sitrat’lı); Koagülasyon testleri
• Vacutainer mor kapaklı tüp (K3 EDTA’lı) Hemogram, HbA1c, Homosistein vs
• Vacutainer sarı-kırmızı kapaklı tüp (pıhtılaşma akivatörü içeren, jelli yada jelsiz) biyokimya, immunoloji, seroloji, hormon kan örnekleri
• Vacutainer yeşil kapaklı tüp (Li Heparin) Pro-BNP, Osteocalsin vs
• Vacutainer gri kapaklı tüp (Na F) Glukoz analizi serumun hemen ayrılamadığı durumlarda, örnek uzun süre bekleyecekse
• Vacutainer siyah ESR tüpü (sodyum sitrat ) Sedimantasyon tayini
• İdrar ve gaita kabı

Örnekler laboratuvara gelince LiS den yapılmışı test isteklerine bakılarak örnek tüpünün uygunluğu, örnek miktarı, pıhtılaşma, kontaminasyon kontrolü yapılır.Santrüfüj sonrası hemoliz görülen örnekler çalışılmaz. LİS ortamında hasta sonuç sayfasına ret nedeni belirtilir.

Laboratuvarda; cihazların kontrolü, internal kalite kontrol çalışmaları gerçekleştirilir.Uygun olduğunda tamamlanan analiz sonuçları otomatik olarak LİS’e gönderilir.Sonuçlar değerlendirilir.Uygun bulunan sonuçlar onaylanır.Uygun olmayan testler nedeni araştırılarak yeniden çalışılır.

Panik değer listesine ait bir test sonucu bulunursa analiz süreci gözden geçirilerek test tekrarlanır.Tekrar sonuçları da panik değerde ise testi isteyen klinisyene (hemşire-dr/servise) bilgi verilir.Test sonucu hastanın kliniği ile örtüşmüyorsa yeni örnek alınarak tekrarlanır.

Üyesi olduğumuz external kalite kontrol programlarının belirlediği takvim günlerinde external kalite kontrol örnekleri hasta testleri ile birlikte çalışılır.

Test sonuçları bilgisayarda laboratuvar programında onaylandığı zaman poliklinik, acil ve servislerdeki bilgisayarlarda görülebilmektedir.Hasta laboratuvar rapor çıktıları da hastanın muayene olduğu birim sekreterleri tarafından hastaya verilir.

MERKEZ BİYOKİMYA LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TEST GRUPLARI

Biyokimya Testleri
Alanin Aminotransferaz (ALT-SGPT); Serum örneği
Albumin ; serum, BOS, İdrar örnekleri
Alkalen Fosfataz (ALP); serum örneği
Aspartat Aminotransferaz (AST-SGOT); serum örneği
Bilirubinler (Total bilirubin ve Direkt bilirubin) serum örneği ışıktan korunmalıdır.
BOS analizi (glukoz, klorür, LDH, Total protein) örnek mümkün olduğunca laboratuvara çabuk ulaştırılmalıdır.
Kreatinin Kinaz (CK) ; serum örneği
Kreatinin Kinaz (CK)-MB; serum örneği
Demir ; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır, örnek alım zamanı diurnal ritm nedeniyle önemlidir
Total Demir Bağlama Kapasitesi (TIBC-TDBK); serum örneği
Fosfor ; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır.
Gama Glutamil Transpeptidaz (GGT); serum örneği
Glukoz ; serum, plazma (NaF), idrar (spot veya 24 saatlik) ve BOS örnekleri
Hemoglobin A1c (HbA1c); EDTA’lı tam kan örneği
HDL Kolesterol ; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır.
Kalsiyum; serum, idrar (spot veya 24 saatlik) örnekleri
Klorür; serum, İdrar (spot veya 24 saatlik) örnekleri
Total Kolesterol; serum örnek sabah aç olarak alınmalıdır.
Kreatinin; serum, idrar (spot veya 24 saatlik) örnekleri
Kreatinin Klirensi; serum ve idrar (24 saatlik)
Laktat Dehidrogenaz (LDH); serum ve BOS örnekleri
LDL kolesterol; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır.
Magnezyum; serum ve idrar örnekleri
Mikroalbümin (Mikroprotein); idrar (sabah ilk idrar veya 24 saatlik) örneği.24 saatlik idrarlar 2-8 C de bekletilmelidir.
Potasyum; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır.
Total Protein; serum, idrar, BOS, ponksiyon örnekleri
Sodyum; serum ve idrar örnekleri
Sistatin C; serum örneği
Trigliserid; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır
Üre; serum ve idrar örnekleri
Ürik Asit; serum ve idrar örnekleri
Anti-Streptolizin-O (ASO); serum örneği
Romatoid Faktör (RF); serum örneği
C-Reaktif Protein {CRP, Yüksek sensitif CRP(hs CRP)}; serum örneği
Bakır; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır
Çinko; serum, örnek sabah aç olarak alınmalıdır
L/S (lesithin sfingomiyelin) ; amniyotik sıvısında kalitatif tayin

Koagülasyon Testleri (Tüm testler sitratlı plazmada çalışılmaktadır.)
Protrombin Zamanı (PTZ), INR (PTZ değeri kullanılarak hesaplanır)
Aktive Parsiyel Tromboplastin Zamanı (aPTT)
Fibrinojen
D-Dimer
Protein C Aktivitesi
Protein S Aktivitesi
APC Rezistansı (APC-R)
Antitrombin III (At III)
Lupus Antikoagülan (LA) Pozitif bulunan hastalarda doğrulama analizi yapılmaktadır.
Anti Xa (heparin)

İmmunoanalizörde Çalışılan Testler

Ferritin, Folik Asit, Vitamin B12; serum . Yaklaşık 12 saatlik sabah açlık kan örneği alınır.
Homosistein; plazma, örnek soğuk zincirde gelmelidir.
Troponin I; serum örneği
Pro-BNP; Plazma örneği
İnerleukin 6 (IL-6); serum örneği
Osteokalsin; plazma, örnek soğuk zincirde gelmelidir.
Deoksipridinolin (DPD); idrar (spot ve sabah ilk idrar) örneği

Kan Gazları; Heparinize Tam kan örneği

Postprandial Glukoz Testi (Tokluk Kan Şekeri)

• …Hasta aç iken bazal kan örneği alınır.(yaklaşık 12 saat açlık)
• …Yoğun kahvaltı verilir.
• …İlk lokmadan 2 saat sonra kan örneği alınır.

Glukoz Tolerans Testi (75 gr OGTT)
• Hastaya 3 gün dengeli karbonhidrat (günde 150-200 gr Karbonhidrat) diyet uygulanır ve bu süre içinde aşırı fiziksel aktivitelerden kaçınılır.
• Hasta için tehlike oluşturmayacak ise testi etkileyecek ilaçlar kesilir (Dr tarafından bildirilen).
• Kadınlarda menstruel dönemden en az 3 gün önce veya sonra yapılır.
• Test 10-14 saat açlık sonrasında sabah uygulanır.
• Hasta test süresince herhangi bir şey yiyip içmemelidir.
• Bulantı kusma olduğunda test sonlandırılmalıdır.

 Bazal kan örneği alınır
Erişkin için 75 gr glukoz, çocuk için 1.75 gr/kg (maximum 75 gr) glukoz 400 ml su ile 5 dakika içinde içirilir.
 2 saat kan örneği alınır.

GEBELER İÇİN GLUKOZ TOLERANS TESTİ
24-28 haftalık gebelerde uygulanır
1.Tarama Testi: Gebenin aç veya tok olmasına bakılmaksızın günün herhangi bir saatinde 50 gr glukoz 200 ml suda (1 su bardağı) çözülerek 5 dakika içerisinde içirilir.1 saat sonra kan örneği alınır.

2.Tanı Testi (100 gr Glukoz Tolerans Testi) :Gebe aç iken bazal kan örneği alınır (10-14 saatlik açlık).100 gr glukoz 400 ml suda (2 su bardağı) çözülerek içirilir.1.2.3. saatlerde kan örneği alınır.

İdrar Örneklerinin Alınması
Birçok metabolit analizi 24 saatlik idrarda yapılır.Gerekiyorsa koruyucu maddeler idrar toplamaya başlamadan önce toplama kabına konulmalıdır (laboratuvara sorulacak).İdrar toplandıktan sonra dikkatlice karıştırmalı, miktarı ölçülmeli, not edilip laboratuvara yeterli miktar gönderilmeli yada tamamı gönderilmelidir (laboratuvarda ölçülür).Gönderilene kadar serin yerde saklanmalıdır.

24 saatlik idrar toplanması
 Sabah ilk idrar atılarak mesane boşaltılır.Saat tespit edilir
 24 saat süresince idrarın tamamı idrar toplama kabı içine (5 litrelik su bidonu) toplanır.
 Bu süre içinde serin yerde saklanır.
 Ertesi sabah ilk idrar da toplama kabına alınarak laboratuvara ulaştırılır.

YENİDOĞAN LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TESTLER
Neonatal Bilirubin (Yenidoğan Bilirubini); en az 3 kapiller tüp gerekmektedir.Örnek kaybını önlemek için tüp uçları kapalı olmalıdır.
Venoz Hematokrit
Kan Gazı
Kan Sayımı (Hemogram + Lökosit Formülü)
İmmunokromatografik Gaitada Gizli Kan
İdrarda Reduktan Madde
Periferik Yayma , Retikülosit Boyama

MERKEZ IMMUNOASSEY LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TESTLER
Beta HCG (Human Chorionic Gonadotropin)
E2 (Estradiol)
P (Progesteron )
LH (Luteinizan Hormon)
FSH (Follikül Stimülan Hormon)
PRL (Prolaktin)
Serbest T3 (FT3), Serbest T4 (FT4)
TSH (Troid Stimulon Hormon)
Anti TG (Anti-Tiroglobulin Antikoru)
Anti-TPO (Anti-Troid Peroksidaz Antikoru)
İnsülin
Kortizol
DHEA-S (Dehidroepiandrosteron Sülfat)
T.Testosteron
S.Testosteron
Andrestenedion
17-Hidroksi Progesteron
İkili Tarama Testi; hastanemiz normal gebelik takip bölümüne başvurulur.Gelirken daha önceki testleri getirilir.
Üçlü Tarama Testi; hastanemiz normal gebelik takip bölümüne başvurulur.Gelirken daha önceki testleri getirilir.

AFP (Alfa-Fetoprotein)
CA 15-3
CA 19-3
CA 125
CEA
Eliza Test Grubu : HBs Ag, HBs Ab, HCV Ab, HIV 1+2 Ab

MERKEZ MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TESTLER

1.Bakteriyoloji
• Kan Kültürü (Aerop /anerop ,tam otomatize)
• Aerop Kültür ( idrar, yara, Pü, burun, boğaz, kulak, serviks/vajen, balgam, aspirasyon sıvısı, kateter, BOS, gaita vs numuneleri)
• Anaerop Kültür (derin doku aspirasyonu, seröz boşluklarda alınan sıvılar, transtrakeal aspirat)
• Mantar Kültürü
• Mantar tiplendirme ve antifungal duyarlılık testi (otomatize)
• Gonokok Kültürü
• Tam otomatize bakteri tanımlama ve antibiyotik duyarlılık testi (MİC Tayini), Kirby Bauer Disk Diffüzyon yöntemi ile antibiyogram
• Mikoplazma /Üreaplazma kültürü ve antibiyogramı (üretral ve serviko vajinal sürüntüden)

Mikroskobik İncelemeler
• Serviko vajinal numuden fresh preparat incelemesi
• Her türlü numuneden boyalı mikroskobik inceleme
• Gaitanın direkt mikroskobik incelemesi ve parazit aranması
• Selofan bant yöntemi ile oksiyür aranması

2.Seroloji
• Elisa Testleri : Toxoplasma IgM, Toxoplasma IgG, Rubella IgG, Rubella IgM, CMV IgM, CMV IgG, Toxoplasma avidite, Rubella avidite, CMV avidite testleri, HSV IgM, HSV IgG, Antikardiolipin IgG, Antikardiolipin IgM, EBV IgM, EBV IgG, VZV IgM, VZV IgG, Chlamydia Trochomatis IgM, Chlamydia Trochomatis IgG,
• Rutin Seroloji : VDRL (RPR), TPHA, Kist Hidatik İHA, Brucella Rose Bengal (latex), Brucella tüp aglitinasyon (Wright), Gruber Vidal testleri
• Gaitada gizli kan


Moleküler testler
HPV (Human papilloma Virüs), Genotiplendirme Paneli
;sonuç için laboratuarla iletişim sağlanır.

HEMATOLOJİ VE İDRAR LABORATUVARINDA ÇALIŞILAN TESTLER

• Tam İdrar Tahlili
• Tam Kan Sayımı (Hemogram +Lokosit Formülü)


Biyokimya , yenidoğan, hormon,seroloji, hematoloji ve idrar laboratuarlarına her gün saat 11:30’a kadar gelen örneklerdeki rutin testler aynı gün saat 15:00 de neticelendirilir.

Koagulasyon testlerinden PTZ, APTT,Fibrinojen,D-Dimer testleri 2 saat içinde neticelendirilmektedir.

Protein C, Protein S, At III, APCR, Lupus Antikoagulan, Anti Xa (heparin) gibi antikoagulan testleri için 10 gün içerisinde neticelendirilir.Bu testler için ayrıca biyokimya laboratuarı ile iletişime geçilmelidir.

Serum bakır ve çinko testlerinin sonuçları 10 iş günü içerisinde verilir( haftada bir kere çalışılmakta).
İL-6, Homosistein, Folik Asit, Vitamin B12, Ferritin, Pro-BNP, Osteakalsin, DPD (deoksipridinolin) testleri aynı gün 15:30 neticelendirlir.

Biyokimya laboratuarına acil olarak gelen testler kabul edildikten sonra en geç 90 dakika içinde neticelendirilir.
Mikrobiyoloji laboratuvarına gelen kültür örnekleri ; yapılan kültür sonuçları normal şartlarda ortalama 2 günde verilir.Kan kültürü, üreme olduğunda işleme alınır.Üreme olmadığı durumda 7. Gün negatif sonuç verilir.
Paylaş :